Piston ve segman nedir, STD ve 0.50 ölçü ne demek

Piston ve segman ne işe yarar

Piston, silindirin içinde aşağı yukarı hareket eden parçadır. Yanan yakıtın basıncı pistonu iter; piston bu hareketi piston kolu (biyel) üzerinden krank miline aktarır ve motor döner. Piston ile silindir duvarı arasında çok küçük bir boşluk vardır. Bu boşluğu pistonun yivlerine takılan yaylı halkalar, yani segmanlar kapatır.

Segman çeşitleri

• Kompresyon segmanları: pistonun üst tarafındaki segmanlardır. Yanma basıncının pistonun yanından kartere kaçmasını önlerler.
• Yağ segmanı: en alttaki segmandır. Silindir duvarındaki fazla yağı sıyırıp kartere geri gönderir, duvarda yalnız ince bir yağ filmi bırakır.

Binek araç motorlarında piston başına çoğunlukla iki kompresyon ve bir yağ segmanı bulunur. Katalogda segman seti diye geçen ürün bu halkaların takımıdır.

STD, 0.25 ve 0.50 ne demek

Ürün adındaki STD, fabrika çıkışı standart ölçü demektir. Silindir zamanla aşındığında motor rektifiyede bir üst ölçüye işlenir; o zaman standart piston bol gelir, yerine 0.25, 0.40 ya da 0.50 mm büyük piston ve segman takılır. Adın içindeki 79.50 gibi sayı milimetre olarak çaptır.

Örnek: GOETZE 8771856STD000G Renault 1.4 K7J motorun standart ölçü piston segmanıdır, GOETZE 8771856050000G aynı motorun 0.50 üst ölçüsüdür. Hangi ölçünün gerektiğine silindir ölçülerek, motoru açan usta ya da rektifiyeci karar verir.

Piston kolu ve kol burcu

Bu grupta pistonun çevresindeki parçalar da yer alır. Piston kolu pistonu krank miline bağlar; MOTORTEC TMP0198 1.3 dizel motorlar için piston koludur. Kolun üst ucundaki kol burcu piston pimine yataklık eder (GLYCO 554077SEMI). Kol cıvataları da ayrı satılır.

Aşınmış segmanın belirtileri

• İki bakım arasında yağ seviyesinin belirgin düşmesi (yağ eksiltme).
• Egzozdan mavi-gri duman, özellikle gaza basınca.
• Kompresyon düşüklüğü: güç kaybı, zor çalışma, düzensiz rölanti.
• Yağ doldurma kapağından fazla buhar gelmesi.

Yağ eksiltmenin tek sebebi segman değildir. Subap lastikleri, turbo ve dışarıya olan conta kaçakları da yağı azaltır (bkz. conta ve keçe yazısı); motora uygun olmayan viskozitede yağ da tüketimi artırabilir (bkz. motor yağı viskozitesi). Hangisi olduğu kompresyon ve kaçak ölçümüyle ayrılır; ölçmeden piston ya da segman seçilmez.

Neden takım hâlinde değişir

Segmana ulaşmak için motorun açılması gerekir. Bu yüzden motor açılmışken bütün silindirlerin segmanı, gerekiyorsa pistonları birlikte yenilenir. Katalogda üç ayrı ürün tipi vardır: yalnız segman, yalnız piston ve piston+segman komple. Ürünün tek silindirlik mi yoksa motor takımı mı olduğu adında yazar; yazmıyorsa sipariş öncesi sorulur.

Doğru piston ve segmanı seçmek

1. Motor kodu: aynı modelin farklı motorlarında piston tamamen ayrıdır. Ürün adlarında K7J, K9K, F8Q gibi motor kodları bu yüzden yazar.
2. Çap ve ölçü: silindir çapı (mm) ile STD ya da üst ölçü bilgisi.
3. Piston tipi: aynı motorda çukurlu, düz ya da farklı boyda pistonlar olabilir; ürün adındaki notlar sökülen parçayla karşılaştırılır.
4. OE numarası: parçanın ya da aracın kataloğundaki numara seçimi kesinleştirir (bkz. parça kodu nerede yazar).

Piston ve segmanı araç ve markayla bulun

Bütün ürünler piston ve segman listesindedir. Araca göre Volkswagen Golf, Volkswagen Passat, Opel Astra, Ford Transit, Opel Corsa, Renault Megane, Volkswagen Caddy ve Renault Clio sayfalarından; markaya göre Mahle, Kingpiston, Yenmak, Kolben ve BMY listelerinden gidebilirsiniz. Fiyatlar ürün sayfalarında açıktır.

Sık sorulan üç soru

Segman değişince yağ eksiltme kesilir mi?
Yağ segmandan eksiliyorsa ve silindir ölçüsü uygunsa evet. Silindir aşınmışsa yalnız segman değiştirmek yetmez, üst ölçü piston gerekir. Subap lastiği ya da turbo kaynaklı yağ eksilmesi segmanla düzelmez.

STD piston yerine 0.50 piston takılır mı?
Hayır. Silindir o ölçüye işlenmeden üst ölçü piston takılamaz. Hangi ölçünün gerektiğine silindir ölçülerek karar verilir.

Piston ve segman ayrı ayrı alınır mı?
Alınır. Katalogda yalnız segman, yalnız piston ve piston+segman komple ürünler ayrı satırlardır; ürün adında hangisi olduğu yazar.

Kısa özet

Piston yanmanın gücünü krank miline aktarır; segmanlar basıncı yukarıda, yağı aşağıda tutar. Aşınmış segman yağ eksiltme ve mavi dumanla kendini gösterir. Doğru parçayı motor kodu, silindir çapı, STD ya da üst ölçü ve OE numarası belirler.