Far nasıl seçilir? Sağ-sol, halojen ve LED farkı

Far seçiminde dört şeyi netleştirmeniz gerekir: aracın tam donanımı (şasi numarası ya da eski farın üstündeki kod), farın tarafı (sağ mı sol mu), aydınlatma tipi (halojen, xenon/HID veya LED) ve elektrik tarafı (soket pin sayısı, far yükseklik ayar motoru olup olmadığı). Bu dördü eşleşmiyorsa far yerine oturur ama ya yanmaz, ya arıza lambası yakar, ya da huzmesi yanlış yere düşer. Yani "aynı model araç" demek, "aynı far" demek değildir; aynı model içinde birkaç farklı far kodu bulunabilir.

Önce karar verin: far gövdesi mi bitti, ampulü mü?

Sipariş öncesi en temel ayrım bu. Işık hiç yanmıyorsa ve diğer taraf normal çalışıyorsa sorun çoğu zaman ampul, sigorta ya da soketten kaynaklanır; bu durumda komple far almanız gerekmez. Ama far camı çatlamış, içine su alıyor, reflektörün (iç aynanın) kaplaması dökülmüş ya da bağlantı tırnağı kırılmışsa gövdenin kendisi değişir. LED farlarda ise ışık kaynağı çoğunlukla gövdenin içine entegredir; modüller ayrı satılmadığı durumlarda tek çözüm komple far olur.

Sağ far, sol far: hangisi hangisi?

Yedek parçada taraf, aracın içinden bakılarak değil, aracın sürüş yönüne göre adlandırılır. Direksiyonun bulunduğu taraf sağ değildir; şoför koltuğunda oturup ileri bakarken sağ elinizin gösterdiği taraf "sağ"dır. Bizim araçlarımızda sürücü tarafı sol, muavin tarafı sağ olur. Sipariş verirken "benim tarafım" demek yerine doğrudan "sol far" ya da "sağ far" demek, yanlış parça gelme riskini büyük ölçüde azaltır. Emin olamıyorsanız eski farın üstündeki üretici kodunu okutmak en güvenli yoldur.

Halojen, xenon ve LED far arasındaki fark

Halojen far, klasik akkor telli ampulle çalışır; en yaygın ve en kolay bulunan tiptir, ampulü tek başına değiştirilebilir. Xenon (HID) farlar gaz deşarjıyla çalışır ve mutlaka bir ateşleyici ile balast ister; bu farlarda ampul bitmiş gibi görünen arızaların bir kısmı aslında balast kaynaklıdır. LED farlarda ışık kaynağı elektronik bir modüldür, ısı için soğutucu ve sürücü devresi içerir. Bu üç tip birbirinin yerine takılamaz: halojen farlı bir araca xenon veya LED gövde taktığınızda soket, kablo kesiti ve çoğu zaman araç yazılımı uyuşmaz.

Aynı araçta neden birkaç farklı far kodu olur?

Çünkü far, donanım paketine göre değişir. Far yükseklik ayar motoru olan ve olmayan versiyonlar, gündüz farı (DRL) bulunan ve bulunmayan versiyonlar, dönüşe göre yön değiştiren adaptif sistemler, farklı sinyal ampulü tipleri, hatta sinyalin far içinde mi yoksa ayrı lamba olarak mı durduğu üretim yılına göre farklılaşır. Bu yüzden far ararken model ve yıl tek başına yeterli değildir. Şasi numarası ya da sökülen farın arkasındaki kod üzerinden gitmek, denk gelene kadar deneme yapmaktan çok daha hızlıdır.

Soket ve pin sayısını mutlaka karşılaştırın

Farın arkasındaki ana konnektörün pin sayısı, o farın hangi fonksiyonları taşıdığını söyler. Motorlu yükseklik ayarı, gündüz farı ve içeride ek bir lamba varsa pin sayısı artar. Yeni far elinize geldiğinde takmadan önce eski farla yan yana koyup konnektörü, tırnak yerlerini ve cıvata deliklerinin konumunu karşılaştırmak iyi bir alışkanlıktır. Tırnak yerleri farklıysa far panele oturmaz, aralık kalır ve içine su alır.

Sararmış ve buğulanan far: değişir mi, kalır mı?

Polikarbonat far camları zamanla güneşin etkisiyle matlaşır ve sararır. Sararma yalnızca yüzeydeyse ışık verimi düşer ama gövde sağlamdır. Buna karşılık cam ile gövdenin yapıştığı yerden su alan, içi sürekli buğulanan ve reflektörü lekelenmiş bir far artık yola yeterli ışığı vermez; bu farın ampulünü yenilemek sonucu değiştirmez. İçinde su birikmiş farlarda ampul ve soket bağlantılarının da oksitlendiğini hesaba katın; böyle bir farda tekrarlayan yanma sorunları görürsünüz.

Far, sis farı ve stop lambası aynı şey değildir

Sipariş yazışmalarında en sık karışan nokta bu. Ön farlar aracın yolu aydınlatan ana grubudur; sis farı genellikle tamponun altına yerleşen, daha geniş ve alçak huzme veren ayrı bir parçadır; stop lambası ise arkadaki fren, park ve sinyal işlevlerini taşır. Üçü ayrı kategoridir, ayrı kodlanır ve birinde bulunan kod diğerinde işe yaramaz. Arka tarafta ayrıca gövdeye vidalanan lamba ile bagaj kapağına oturan lamba farklı olabilir; bunu da belirtmek gerekir.

Far değişiminden sonra ayar şart

Yeni far takıldığında huzme yüksekliği ve yönü mutlaka ayarlanır. Ayarsız far ya yolu göremeyecek kadar aşağı bakar ya da karşıdan gelen sürücünün gözünü alır. Ayar, far üstündeki ayar vidalarıyla ve uygun bir duvar/cihaz ölçümüyle yapılır; bunu işi bilen ustanıza bırakın. Ayrıca yükseklik ayar motoru olan araçlarda motorun sağlam çalıştığından emin olun; motor bozuksa far sürekli aşağı bakar ve yeni gövde almak sorunu çözmez.

Sipariş öncesi kontrol listesi

Şunları yazıp yanınıza alın: 1) Şasi numarası. 2) Taraf: sağ mı sol mu. 3) Aydınlatma tipi: halojen, xenon veya LED. 4) Far yükseklik ayar motoru var mı. 5) Gündüz farı (DRL) var mı. 6) Konnektör pin sayısı. 7) Sökülen farın arkasındaki üretici kodu ve varsa E işaretli etiketin fotoğrafı. Bu yedi maddeyi verdiğinizde doğru farı ilk seferde bulma şansınız çok yüksek olur; eksik bilgiyle ilerlerseniz iade ve bekleme kaçınılmaz hale gelir.

Muadil farda neye bakılır?

Muadil far tercih ederken cam berraklığı, cam-gövde birleşiminin sızdırmazlığı, reflektör kaplamasının kalitesi ve E işaretli onay etiketinin bulunması önemlidir. Tırnak ve montaj kulaklarının plastik kalınlığı da işi belirler; ince kalıp bir farın kulağı ilk sökmede kırılır. Her aracın her farı için muadil bulunmayabilir, bazı donanımlarda tek seçenek orijinal koddur. Karar verirken aracın kalan kullanım süresi ve farın ne kadar görünür bir yerde olduğu da tartıya girer.

Far, sis farı, stop lambası, panjur ve tampon gibi ön-arka grup parçalarında çeşitler 1989'dan beri Talip Oto'da. Şasi numaranızı ya da eski parçanın kodunu iletin, doğru olanı birlikte netleştirelim; İstanbul içinde aradığınız oto yedek parça motorlu kuryeyle ustanıza kadar gelir. Telefon: 0216 565 22 76.