Akü Amperi Nasıl Seçilir? 45, 60, 72, 90, 105 Farkı

Akü amperi seçiminde tek doğru kural şudur: aracın üreticisinin belirlediği amper (Ah) değerini temel alın, kasa ölçüsü ve kutup yönü uyan bir akü takın. Yani "kaç amper akü alayım" sorusunun cevabı aracın kendi kılavuzunda ya da mevcut aküsünün etiketinde yazar. 45, 60, 72, 90 ve 105 amper arasındaki fark bir kalite farkı değil, kapasite ve fiziksel ölçü farkıdır. Küçük motorlu bir hatchback ile çok tüketicili bir SUV aynı aküyle çalışmaz; birine fazla, diğerine yetersiz gelir.

Amper (Ah) tam olarak neyi anlatır?

Akünün üzerinde yazan 60 Ah, 72 Ah gibi değer amper-saat kapasitesidir; yani akünün ne kadar enerji depoladığını gösterir. Basitçe düşünmek gerekirse bu değer "deponun büyüklüğü" gibidir. Kapasite büyüdükçe akü, motor çalışmazken tüketicileri (park halinde açık kalan far, alarm, multimedya, takip cihazı) daha uzun süre besleyebilir. Ama bu değer motoru çevirme gücünü tek başına anlatmaz.

CCA (soğuk kalkış akımı) neden amperden önemli olabilir?

Akü etiketinde Ah değerinin yanında bir de 480A, 540A, 800A gibi bir sayı görürsünüz. Bu, soğuk kalkış akımıdır ve akünün soğukta motoru çevirebilmek için kısa süreli olarak verebileceği akımı gösterir. Kış sabahlarında motorun ağır dönmesi çoğu zaman kapasite değil bu değerle ilgilidir. Dizel motorlar, yüksek sıkıştırma oranı ve marş anındaki yükleri nedeniyle benzinli eşdeğerlerine göre genellikle daha yüksek kalkış akımı ister. Bu yüzden aynı amperde iki akü arasında seçim yapıyorsanız, aracın istediği değerin altına düşmeyen CCA'yı tercih edin.

Daha yüksek amper takmak zarar verir mi?

Üreticinin verdiği değere yakın, bir kademe yukarısı genelde sorun çıkarmaz; birçok araçta aynı kasa ölçüsünde 60 ve 72 amper seçenekleri bulunur. Ancak çok yüksek amperli bir aküye atlamak pratikte iki problem doğurur. Birincisi fiziksel: akü yatağına sığmaz, bağlantı pabuçları ve kelepçe kısa kalır, kaput altında yer kalmaz. İkincisi şarj tarafı: standart alternatör, kapasitesi büyük bir aküyü kısa şehir içi sürüşlerde tam doldurmaya yetmez, akü sürekli yarım şarjda çalışır ve ömrü kısalır. Yani "ne kadar büyük o kadar iyi" doğru değildir.

Düşük amperli akü takmanın sonucu

Aracın istediğinin altında bir akü, özellikle kış aylarında ve kısa mesafeli kullanımda kendini hemen belli eder. Marş yavaş döner, gösterge ışıkları marş anında belirgin şekilde zayıflar, birkaç gün duran araç zor kalkar. Bunun ötesinde küçük akü sürekli derin deşarj yaşadığı için plakaları hızla yorulur; birkaç ay içinde tamamen bitebilir. Görünürde daha uygun gibi duran bu tercih, kısa sürede ikinci bir akü masrafına dönüşür.

Kutup yönü: R mi L mi?

Amper doğru olsa bile kutup yönü yanlışsa akü araca takılamaz. Aküye baktığınızda artı (+) kutbun sağda mı solda mı olduğu, kablo boyunun yeteceğini belirler. Piyasada bu genellikle sağ kutup / sol kutup, bazı kataloglarda R / L ya da 0 / 1 gibi kodlarla belirtilir. Sipariş verirken mevcut akünüzün fotoğrafını çekip kutupların hangi tarafta olduğunu not etmek, en sık yaşanan yanlış ürün sorununu baştan bitirir. Kabloyu zorlayarak uzatmak ya da uzatma pabucu takmak kalıcı çözüm değildir.

Kasa ölçüsü ve bağlantı ayağı

Aynı amper değeri, farklı gövde ölçülerinde üretilebilir. Örneğin bir 60 amper akü, kısa-yüksek bir kasada da, uzun-basık bir kasada da olabilir. Bu yüzden seçimde uzunluk, genişlik ve yükseklik ölçüleri amper kadar belirleyicidir. Ayrıca akünün alt kenarında araca sabitlenmek için kullanılan taban çıkıntısı (ayak) bulunur; bazı araçlarda üstten kelepçe, bazılarında alttan ayak sistemi kullanılır. Yanlış kasa seçildiğinde akü yatağında oynar, titreşim plakaları yorar ve kutup başlarında gevşeme yapar.

Start-stop araçlarda amper yeterli değil, tip de önemli

Aracınızda start-stop sistemi ya da fren enerjisi geri kazanımı varsa, doğru amperi bulmak yetmez; akü tipinin de uygun olması gerekir. Bu araçlar motorun her durakta susup tekrar çalışmasına dayandığı için akü çok daha fazla şarj-deşarj döngüsü yaşar. Standart kurşun-asit akü bu yükü uzun süre taşıyamaz. Aracın orijinalinde EFB varsa EFB veya üstü, AGM varsa mutlaka AGM takılmalıdır. AGM çıkan araca standart akü takmak, hem akünün hem şarj sisteminin ömrünü kısaltır.

Yaygın amper değerleri kabaca hangi araçlara denk gelir?

Kesin eşleşme her zaman araca göre değişir, ama sahada genel eğilim şöyledir: 45–55 amper aralığı küçük motorlu, sade donanımlı binek araçlarda; 60–70 amper aralığı en yaygın orta sınıf benzinli ve küçük dizel araçlarda; 72–85 amper daha büyük dizel motorlarda, donanımı yüksek araçlarda ve hafif ticarilerde; 90–105 amper ise büyük hacimli dizeller, minibüs ve ticari araçlarda görülür. Bu bir kural değil, sadece bir yön göstergesidir. Nihai kararı verirken kılavuz değerine ya da araçtan çıkan akünün etiketine bakın.

Aküyü değiştirmeden önce şarj sistemini kontrol ettirin

Erken biten akülerin önemli bir kısmında suçlu akü değildir. Alternatörün yeterli voltaj üretmemesi, konjektör (regülatör) arızası, gevşek veya yağlanmış alternatör kayışı, oksitlenmiş kutup başları ve gövde şasi kablosundaki temas sorunları aynı sonucu verir: sabah çalışmayan araç. Yeni akü takıldıktan sonra sorun bir süre gizlenir, ardından aynı noktaya dönülür. Yeni akü almadan önce şarj sisteminin ölçülmesi, aynı masrafı ikinci kez ödememenin en basit yolu.

Akünün ömrünü uzatan basit alışkanlıklar

Sürekli çok kısa mesafe kullanmak akünün en büyük düşmanıdır; marşta harcanan enerji birkaç dakikalık sürüşte geri dolmaz. Haftada bir kez daha uzun bir sürüş yapmak kapasiteyi belirgin şekilde korur. Kutup başlarını temiz ve sıkı tutmak, aracı uzun süre park edecekseniz eksi kutbu ayırmak ya da uygun bir şarj cihazıyla desteklemek de ömrü uzatır. Multimedya, ısıtıcı ve harici cihazları motor çalışmazken uzun süre kullanmaktan kaçının.

Sipariş verirken elinizde olması gerekenler

Doğru akü için üç bilgi neredeyse her zaman yeterlidir: amper (Ah) değeri, kutup yönü ve kasa ölçüsü. Bunların yanında aracın start-stop sistemi olup olmadığını ve mevcut akünün tipini (standart, EFB, AGM) belirtirseniz, yanlış ürün ihtimali sıfıra yakın olur. En pratik yol, aracınızdan çıkan akünün etiketinin fotoğrafını çekmektir; etiketin üzerinde bu bilgilerin çoğu yazılıdır. Talip Oto'da farklı amper ve tiplerde akü çeşitleri bulunur; hangi akünün aracınıza uyduğunu netleştirmek için 0216 565 22 76'dan ulaşabilir, sipariş ettiğiniz akünün motorlu kuryeyle ustanıza gitmesini sağlayabilirsiniz.